Octavia'da triger seti işi: atölyede adım adım

Octavia sahiplerinin en sık sorduğu sorulardan biri: "Bende zincir mi var, kayış mı?" Soru haklı, çünkü cevap modelden modele değil, motordan motora değişiyor. Aynı kasada, aynı hacimde iki motordan biri zincirli, diğeri kayışlı olabiliyor.

Bu yazıda önce bunu nasıl ayırdığımızı, sonra kayışlı bir Octavia'da triger işinin atölyede nasıl yürüdüğünü anlattık.

Octavia'da hangi motor ne kullanıyor?

• İkinci nesil Octavia'daki 1.2 ve 1.4 TSI zincirlidir. Bu motorlarda konu zincir ve gergidir.
• Üçüncü nesilden itibaren gelen 1.0, 1.2, 1.4 ve 1.5 TSI yeni nesil ailedendir ve triger kayışıyla çalışır.
• 1.6 ve 2.0 TDI dizeller her iki nesilde de triger kayışlıdır.
• 1.8 ve 2.0 TSI çoğu sürümde zincirlidir; RS'lerde nesle göre değişir.
• Eski 1.6 atmosferik benzinli çoğu sürümde triger kayışlıdır.

Emin olmanın yolu motor kodudur. Ruhsatınızda ya da bagajdaki araç etiketinde yazar; şasi numarasından da çıkarırız.

Ne zaman değişir?

Üretici her motor için bir kilometre, çoğu zaman bir de yaş sınırı verir; hangisi önce dolarsa odur. Aralık ve setin içeriği motor tipine göre değişir; üreticinin kendi bakım belgesi de tek bir rakam vermez, servise danışılmasını söyler. Biz de ezbere rakam söylemiyoruz: aracınızın motor koduna göre plana bakar, ona göre konuşuruz.

İkinci el alınmış ve geçmişi belgesiz araçta en güvenli yol, kayışı değiştirip tarihi sıfırlamaktır. Dışarıdan sağlam görünen kayış da kopabilir; gözle kontrol yalnızca kötü haberi doğrular.

Neden "set"?

Kayışla birlikte çalışan gergi rulmanı ve avara makaraları aynı yolu yapmıştır. Yeni kayışı eski rulmanla bırakmak, işi rulmanın insafına bırakmaktır: rulman dağıldığında kayış da gider. Bu yüzden kayış, gergi, avaralar ve tek kullanımlık cıvatalar birlikte değişir.

Dizelde devirdaimin payı

Octavia'nın yeni nesil TDI motorlarında triger kayışı sırasıyla gergiyi, eksantrik dişlisini, yüksek basınç pompasını ve su pompasını döndürür. Yani devirdaim kayışın yolunun üzerindedir. Kayış söküldüğünde devirdaime ulaşmak için ek işçilik gerekmez; birkaç ay sonra devirdaim sızdırırsa aynı sökme işçiliği yeniden ödenir. Rulmanı sıkışan bir devirdaim ise kayışı koparır.

Bu yüzden TDI'da triger işini devirdaimle birlikte değerlendiririz. Devirdaim değişecekse soğutma sıvısı da yenilenir ve devrenin havası alınır.

Kayışlı TSI'larda durum farklıdır: devirdaim eksantrik milinin öbür ucundaki küçük, ayrı bir kayışla döner. Triger işinde o kayışı ve termostat gövdesinin çevresini de kontrol ederiz; sızıntı varsa devirdaim ve termostat işi aynı randevuda konuşulur.

Atölyede iş sırası

1. Hazırlık. Motorun üzerindeki ve yanındaki parçalar sökülür: motor kapağı, yardımcı kayış, kasnak, triger kapakları. Motor alttan desteklenir ve sağ motor kulağı alınır.
2. Kilitleme. Motor üst ölü noktaya getirilir. Krank, eksantrik ve dizelde yüksek basınç pompası dişlisi, o motora özel sabitleme aparatlarıyla kilitlenir. Bu motorlarda zamanlama işaretle değil, aparatla yapılır.
3. Söküm. Gergi gevşetilir, eski kayış, gergi ve avaralar alınır. Parçalar fotoğraflanır.
4. Kontrol. Krank ve eksantrik keçelerinde yağ sızıntısı var mı? Yağlanmış kayış erken bozulur; sızıntı varsa keçe kayış açıkken değişir. Dişlilerin durumuna bakılır.
5. Devirdaim. Değişecekse bu aşamada sökülür, yüzey temizlenir, yenisi yeni contasıyla takılır.
6. Montaj. Yeni avaralar ve gergi takılır, kayış üreticinin tarif ettiği sırayla dişlilere geçirilir. Gergi doğru konuma ayarlanır, cıvatalar tork ve açı değerleriyle sıkılır.
7. Doğrulama. Aparatlar çıkarılır, krank elle iki tam tur çevrilir, yeniden üst ölü noktaya getirilir. Aparatlar zorlanmadan yerine oturuyorsa zamanlama doğrudur. Oturmuyorsa iş yeniden yapılır.
8. Toplama. Kapaklar, kulak, kasnak ve yardımcı kayış takılır. Yardımcı kayış ve gergisi yorgunsa bunu size bildiririz.
9. Soğutma. Devre doğru normda sıvıyla doldurulur, havası alınır.

İlk çalıştırma ve sonrası

Motor çalıştırılır, ses dinlenir, sızıntı kontrol edilir. Arıza kayıtları okunur; dizelde eksantrik ile krank arasındaki uyum canlı veriden doğrulanır. Motor çalışma sıcaklığına getirilir, fanın devreye girdiği görülür, soğutma seviyesi yeniden kontrol edilir.

Teslimde eski kayışı, gergiyi ve varsa devirdaimi gösteririz. Değişim tarihi ve kilometresi aracın kaydına ve faturaya yazılır; bir sonraki değişimin ne zaman olacağını söyleriz. Birkaç gün sonra soğuk motorda soğutma suyu seviyesine bir kez daha bakmanızı isteriz.

Koparsa ne olur?

Bu motorlarda supap ile piston aynı hacmi farklı zamanlarda kullanır. Kayış koptuğunda eksantrik durur, supaplar açık kalır, dönmeye devam eden pistonlar onlara çarpar. Sonuç en iyi ihtimalle eğilmiş supaplar ve silindir kapağı onarımıdır. Triger setinin maliyeti ile bu onarımın maliyeti arasında büyük bir fark vardır; planı geciktirmenin kazandırdığı hiçbir şey yoktur.

Adana notu

Yazın kaput altı sıcaklığı yüksektir ve kauçuk ısıyla yaşlanır. Plan sınırına yaklaşmış bir kayışı yaz başlamadan değiştirmek, tatil yolunda yaşanacak bir sürprizi önler. Yaş sınırını da ciddiye alın: az kullanılan araçta kilometre dolmasa da kayış yaşlanır.

Parça

Skoda parçası bizim için ayrı bir konu: yedek parça tarafımız yıllardır bu markanın parçasıyla çalışıyor ve triger setleri çoğu zaman kendi depomuzda hazır. Orijinal ya da orijinal kalitede OEM set kullanırız; hangisini taktığımız faturada yazar. Zamanlama parçasında kalitesi belirsiz muadil takmıyoruz.

Octavia'nızın motor kodunu ve kilometresini söyleyerek arayın; planı ve işin kapsamını baştan konuşalım.