Adana sıcağında klima ve soğutma: atölyede yaz hazırlığı

Adana'da yaz uzun sürer ve sert geçer. Gölgede sıcaklığın kırk dereceyi bulduğu günlerde, güneşte park etmiş bir aracın içi ve motor bölmesi bunun çok üzerine çıkar. Bu koşul aracın her parçasını etkiler, ama iki sistemi doğrudan sınar: klimayı ve motor soğutmasını. Atölyede takvim de buna göre işler: klima şikâyetleri mayısta başlar, hararet şikâyetleri temmuz ve ağustosta gelir.

Bu yazıda yaz öncesi kontrolde atölyede neye baktığımızı ve sıcak aylarda sizin nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlattık.

Klima: önce ölçeriz

"Klimaya gaz bastıralım" diye gelen araçta ilk iş gaz basmak değildir. Klima devresi kapalıdır; sağlıklı sistemde gaz eksilmez. Soğutma zayıfladıysa bir sebep vardır ve onu bulmadan yapılan dolum birkaç hafta idare eder.

Sıramız şöyle:

1. Üfleme sıcaklığı ve basınçlar. Motor çalışırken ızgaradan çıkan havanın sıcaklığını ve devrenin alçak ve yüksek basınç değerlerini ölçeriz.
2. Kondenser ve fan. Aracın burnundaki kondenserin petekleri toz, sinek ve yaprakla kaplanmış mı? Fan her kademede çalışıyor mu? Adana'da en sık gördüğümüz zayıf soğutma sebeplerinden biri budur ve gazla hiçbir ilgisi yoktur.
3. Gazın tartılması. Gazı geri çeker ve tartarız. Etiketteki miktardan ne kadar eksik olduğu, kaçak olup olmadığını söyler.
4. Vakum. Sistemi vakuma alır, vakumu tutup tutmadığına bakarız.
5. Polen filtresi. Tıkalı filtre, sağlam klimayı bile zayıf gösterir.

Eksik belirginse kaçak tespitine geçmeyi öneririz. Kaçağı bulmadan dolum yapıp sizi göndermek, aynı masrafı ağustosta bir kez daha yapmanız demektir.

Motor soğutması: asıl sigorta

Klima konfordur; motor soğutması ise motorun hayatıdır. Yaz kontrolünde şunlara bakarız:

• Seviye ve antifriz. "Adana'da don olmaz, antifrize gerek yok" düşüncesi yanlıştır. Antifriz kaynama noktasını yükseltir ve devreyi içeriden korur. Karışım oranını ölçeriz.
• Basınç testi. Devreye basınç verir, sızıntı ararız. Kışın fark edilmeyen küçük bir sızıntı, yazın hararete dönüşür. Yöntemi basınç testi sayfasında anlattık.
• Genleşme kabı kapağı. Küçük ve ucuz bir parça; basıncı tutamadığında tek başına su eksiltir.
• Hortumlar. Sertleşmiş, şişmiş ya da yumuşamış hortum, sıcak bir günde yolda bırakır.
• Fanlar. Diagnostik cihazından çalıştırır, her kademeyi deneriz.
• Termostat. Canlı veride motorun çalışma sıcaklığına nasıl geldiğine ve orada kalıp kalmadığına bakarız.

Sıcak ve DSG

Dur kalk trafikte, klima açıkken, kırk derecede DSG şanzıman da zorlanır. Kuru kavramalı tiplerde kavrama, yağlı tiplerde yağ ısınır. Şanzıman kendini korumak için gösterge panelinde aşırı ısınma uyarısı verebilir; bu durumda aracı güvenli bir yere çekip soğumasını beklemek gerekir.

Sürüşte bir alışkanlık çok işe yarar: trafikte aracı fren pedalını hafifçe bırakarak "süründürmeyin". Bu sırada kavrama yarım kavramış hâlde çalışır ve ısınır. Öndeki araçla aranız açılınca kalkın, durunca tam durun. Yağlı tiplerde yağ ve filtre değişimini üretici planındaki aralıkta yaptırmak, sıcak iklimde daha da önemlidir.

Sıcak ve akü

Aküyü soğuk bitirir sanılır; onu asıl yıpratan sıcaktır. Yaz boyunca zayıflayan akü, ilk serin sabahta marşa yetmez. Yaz öncesi ya da sonu kontrolünde akü testi yapmak, sürprizi önler.

Yaz boyunca sizin yapabilecekleriniz

• Ayda bir, motor soğukken soğutma suyu seviyesine bakın. Eksiliyorsa beklemeyin.
• Güneşte kalmış araca binince önce camları açıp sıcak havayı atın, sonra klimayı çalıştırın. Klima çok daha çabuk soğutur.
• Varış noktasına yaklaşırken klimayı kapatıp fanı açık bırakın. Evaporatör kurur, küf kokusu oluşmaz.
• Uzun yola çıkmadan önce lastik basınçlarını soğukken ölçün. Sıcak asfalt, düşük basınçlı lastiği cezalandırır.
• Hararet göstergesine arada bir göz atın. Her zamanki yerinden yukarı çıktığını fark etmek, kırmızıya gelmesini beklemekten iyidir.

Park ederken

Aracı gölgeye park etmek yalnızca konfor meselesi değildir. Güneşte saatlerce bekleyen araçta torpido, kapı fitilleri, silecek lastikleri ve kaput altındaki plastik ve lastik parçalar daha çabuk yaşlanır; akü de bundan payını alır. Kapalı ya da gölgeli park imkânınız yoksa ön cama güneşlik koymak, kabin sıcaklığını ve klimanın ilk dakikalardaki yükünü belirgin biçimde azaltır. Uzun süre güneşte kalmış araçta ilk kilometrede klimayı en yüksek kademede, camlar aralıkken çalıştırmak, kapalı camla beklemekten daha hızlı sonuç verir.

Yaz bitince

Eylül sonu, yazın bıraktığı hasarı görmek için iyi bir zamandır. Aküyü test ettirin, soğutma suyu seviyesine ve antifriz derecesine baktırın, polen filtresini değiştirin. Klimayı kışın da arada bir çalıştırın: kompresör yağı devrede dolaşır, keçeler kurumaz ve camdaki buğu çok daha çabuk açılır.

Yolda hararet yaparsa

Gösterge yükseliyor ya da soğutma suyu uyarısı geldiyse:

1. Klimayı kapatın, güvenli bir yerde durun.
2. Motoru kapatın. "Biraz daha gideyim" her kilometrede silindir kapağı contasını riske atar.
3. Kaputu açın ama genleşme kabının kapağına dokunmayın. Sıcak devre basınç altındadır; kapak açılırsa kaynar su fışkırır.
4. Motor soğuduktan sonra seviyeye bakın. Düşükse su ekleyip kısa mesafe gidebilirsiniz; gösterge yeniden yükselirse devam etmeyin.
5. Bizi arayın. Aracın atölyeye nasıl getirileceğini birlikte kararlaştıralım.

Ne zaman gelmeli?

En doğru zaman sıcaklar başlamadan öncedir. Nisan ve mayıs başında atölye daha sakindir; sorunu bulmak ve parçayı beklemek için zaman olur. Haziranın ortasında klimasız kalmak ise hem sizin hem bizim için daha zor bir iştir. Randevu için arayın.