Radyatör, su kaçağı ve hararet

Hararetin sebepleri

Motor ısısını üç şey taşır: yeterli sıvı, sıvının dolaşması ve radyatörden geçen hava. Biri eksikse sıcaklık yükselir.

• Sıvı eksiliyor. Radyatör, hortum, kelepçe, genleşme kabı, devirdaim, termostat gövdesi, kalorifer peteği ya da yağ soğutucudan sızıyordur.
• Sıvı dolaşmıyor. Termostat açmıyor, devirdaim pompalamıyor ya da devrede hava kalmıştır.
• Hava geçmiyor. Fan çalışmıyor, radyatörün ya da önündeki klima kondenserinin petekleri tıkanmıştır.
• Motorun içinden gaz karışıyor. Silindir kapağı contası kaçırıyorsa yanma gazı soğutma devresine basınç yapar.

Atölyede kontrol sırası

1. Soğuk motorda gözle kontrol. Seviye, sıvının rengi, kurumuş antifriz izleri, hortumların durumu.
2. Basınç testi. Devreye el pompasıyla basınç verir, göstergeyi izleriz. Basınç düşüyorsa sızıntı noktasını ararız. Genleşme kabının kapağını da ayrı test ederiz; basıncı tutmayan kapak tek başına su eksiltir.
3. Fan testi. Fanları diagnostik cihazından çalıştırır, her kademeyi deneriz. Klima açıkken ve motor sıcakken devreye girişini izleriz.
4. Dolaşım. Canlı veride motor çıkış ve radyatör çıkış sıcaklıklarını karşılaştırırız; termostatın açıp açmadığı buradan görünür.
5. Yanma gazı kontrolü. Diğer sebepler elendiyse genleşme kabında yanma gazı arar, gerekiyorsa kompresyon ve kaçak testine geçeriz.

Radyatör

Radyatörün plastik yan depoları yıllar içinde çatlar, alüminyum petekleri taş darbesiyle delinir ya da içeriden tıkanır. Kaçıran radyatör değişir; katkıyla tıkama kalıcı çözüm değildir ve dar kanalları da tıkayabilir. Radyatörle birlikte önündeki kondenserin peteklerine de bakarız: Adana'da toz ve sinekle kaplanmış petekler, sağlam bir sistemi bile sıcak havada zorlar.

Hortumlar ve genleşme kabı

Şişmiş, sertleşmiş ya da yumuşamış hortum değişir. Genleşme kabının plastiği sararıp çatlayabilir; içindeki seviye sensörü de yanlış uyarı verebilir. Bunlar küçük parçalardır ama yolda bırakan arızaların önemli bir kısmı buradan çıkar.

Antifriz

Antifriz yalnızca donmayı önlemez; kaynama noktasını yükseltir ve devreyi korozyona karşı korur. Sıcak iklimde "antifrize gerek yok" düşüncesi yanlıştır. Devreyi üreticinin onayladığı normdaki antifrizle doldurur, karışım oranını ölçeriz. Dolumdan sonra hava alınır; motor çalışma sıcaklığına getirilip seviye yeniden kontrol edilir.

Yolda hararet yaparsa

Güvenli bir yerde durun, motoru kapatın. Sıcakken kapağı açmayın. Motor soğuduktan sonra seviye düşükse su ekleyip kısa mesafe gidebilirsiniz; ama gösterge yeniden yükseliyorsa devam etmeyin. Arayın, aracın nasıl getirileceğini konuşalım.