Soğutma devresi basınç testi: kaçağı bulmak

Neden basınç?

Soğutma devresi motor çalışırken basınç altındadır. Küçük bir kaçak yalnızca bu basınç varken sızdırır; motor soğuyup basınç düşünce kapanır ve iz bırakmayabilir. Sıcak motorda sızan sıvı da çoğu zaman yere damlamadan buharlaşır. Bu yüzden "yerde damla yok" demek "kaçak yok" demek değildir.

Basınç testi bu koşulu motor soğukken yaratır. Motor sıcak olmadığı için sızan sıvı buharlaşmaz, sızıntı görünür kalır; usta da yanma riski olmadan her yere bakabilir. Soğutma devresi basınç test setimiz atölyemizde; su eksilten her araçta ilk başvurduğumuz alet budur.

Adım adım

1. Gözle kontrol. Seviye, sıvının rengi ve kokusu. Hortum bağlantılarında, radyatör kenarlarında, termostat gövdesi ve devirdaim çevresinde kurumuş antifriz izi ararız; pembe ya da beyaz kabuk bırakır.
2. Bağlantı. Genleşme kabının kapağı yerine araca uygun bir adaptör takılır, el pompası bağlanır.
3. Basınç. Devreye, kapağın üzerinde yazan çalışma basıncını aşmayacak biçimde basınç verilir. Daha fazlası sağlam parçaya zarar verir.
4. Bekleme. Saat izlenir. Basınç sabit kalıyorsa devre sızdırmıyordur. Düşüyorsa bir yerden kaçıyordur.
5. Arama. Basınç altındayken hortumlar, kelepçeler, radyatör, kalorifer bağlantıları, termostat gövdesi, devirdaim ve yağ soğutucu tek tek kontrol edilir. Alttan da bakılır: bazı sızıntılar yalnızca liftte görünür.
6. Kapak. Genleşme kabının kapağı ayrı bir adaptörle test edilir. Basıncı tutamayan ya da zamanında açmayan kapak, tek başına su eksiltir ve çoğu zaman gözden kaçar.

Kaçak dışarıda değilse

Basınç düşüyor ama dışarıda sızıntı yoksa sıvı içeride bir yere gidiyordur. Üç olasılığa bakarız:

• Kabin. Kalorifer peteği sızdırıyorsa ön paspasların altı ıslanır, camlar yağlı bir buğuyla kaplanır, içeride tatlımsı bir koku olur.
• Yağ. Yağ soğutucu ya da conta üzerinden yağa karışıyorsa yağ dolum kapağının altında açık renkli, köpüğümsü bir tabaka görülür.
• Yanma odası. Silindir kapağı contası geçiriyorsa sıvı silindire girer ve egzozdan buhar olarak çıkar.

UV boya

Çok küçük ya da yalnızca belirli sıcaklıkta sızdıran kaçaklarda devreye UV boya ekleriz. Aracı birkaç gün kullanırsınız; sonra UV ışık altında bakarız. Sızıntı noktası parlak biçimde belli olur.

Yanma gazı testi

Silindir kapağı contasından şüpheleniyorsak genleşme kabının ağzına, içinde renk değiştiren sıvı bulunan bir test aparatı yerleştiririz. Motor çalışırken devreden çıkan gaz bu sıvıdan geçer; yanma gazı varsa sıvının rengi değişir. Sonuç olumluysa kompresyon ve kaçak testiyle hangi silindirde olduğunu belirleriz.

Sonuç

Kaçağın yerini size gösteririz; fotoğrafını da çekeriz. Çözüm çoğu zaman bir hortum, bir kelepçe, bir termostat gövdesi ya da radyatördür. Onarımdan sonra testi yineler, devrenin basıncı tuttuğunu görürüz. Hizmet tarafını radyatör ve su kaçağı ile devirdaim ve termostat sayfalarında anlattık.