Akü, şarj ve marş sistemi

Akü neden biter?

Üç ayrı sebep aynı belirtiyi verir: marşa basarsınız, motor dönmez.

• Akü yaşlanmıştır. Kapasitesi düşmüş, soğuk marş akımını veremiyordur.
• Araç aküyü dolduramıyordur. Şarj dinamosu, regülatörü ya da kayışı sorunludur.
• Araç park hâlinde akım çekiyordur. Uyumayan bir kontrol ünitesi, sonradan takılmış bir cihaz ya da kısa devre aküyü gece boyunca boşaltır.

Hangisi olduğunu bulmadan akü değiştirmek, ikinci ve üçüncü durumda yeni aküyü de bitirir.

Nasıl ölçüyoruz?

1. Akü testi. Test cihazıyla akünün sağlığına ve verebildiği marş akımına bakarız. Yalnızca voltaja bakmak yanıltır; boşalmak üzere olan bir akü de dinlenmişken iyi voltaj gösterir.
2. Şarj kontrolü. Motor çalışırken ve yük altındayken (far, klima, rezistans açık) şarj voltajını ölçeriz. Akıllı şarj sistemli araçlarda değeri canlı veriden de izleriz.
3. Marş kontrolü. Marş anındaki voltaj düşüşüne ve marş motorunun çektiği akıma bakarız.
4. Akım kaçağı. Araç kilitlenip üniteler uykuya geçtikten sonra aküden çekilen akımı ölçeriz. Değer yüksekse sigortaları tek tek izleyerek kaynağı buluruz.

Start-stop'lu araçta akü

Start-stop sistemli araçlar sık marşa dayanıklı AGM ya da EFB tipi akü ister. Bu araca standart akü takmak kısa sürede aynı şikâyeti geri getirir. Ayrıca araç, aküsünün yaşını ve kapasitesini takip eder: yeni akü takıldığında bunun araca tanıtılması gerekir. Tanıtılmayan aküyü araç eski akü gibi şarj eder; start-stop devreye girmez, akünün ömrü kısalır. Tanıtmayı diagnostik cihazıyla, akünün tipini ve kapasitesini girerek yaparız.

Şarj dinamosu ve marş motoru

Dinamo arızası çoğu zaman akü lambasıyla, bazen de far ışığının devirle değişmesiyle kendini gösterir. Kayışın ve gergisinin durumuna, dinamonun serbest kasnağına, soket ve şasi bağlantılarına bakarız. Marş motorunda ise yavaş dönme, tık sesi verip dönmeme ya da sıcakken marş basmama sık görülür; sebep marş motorunun kendisi de olabilir, besleme kablosundaki bir direnç de.

Adana sıcağı ve akü

Akü soğukta biter sanılır; onu asıl yıpratan sıcaktır. Uzun yazın ardından zayıflamış akü, ilk serin sabahta marşa yetmez. Yaz sonunda, uzun yola çıkmadan önce ya da akünüz birkaç yaşındaysa bakım sırasında test ettirmenizi öneririz. Testin sonucunu çıktısıyla gösteririz.