Elektrikli el freni tamiri

Elektrikli el freni nasıl çalışır?

Eski araçlarda el freni kolunu çektiğinizde bir çelik tel arka frenleri sıkardı. Güncel araçların çoğunda bu işi arka kaliperlerin üzerindeki küçük elektrik motorları yapar. Düğmeye bastığınızda motor, kaliper pistonunu bir vida mekanizmasıyla ileri sürer ve balatayı diske bastırır. Kontrol ünitesi motorun çektiği akımdan frenin ne kadar sıkıldığını anlar.

Auto Hold özelliği de aynı sistemin parçasıdır: araç durduğunda freni hidrolik basınçla tutar, uzun beklemede park frenine devreder.

Belirtiler

• El freni düğmesindeki ışığın yanıp sönmesi, gösterge panelinde park freni uyarısı
• Frenin sıkmaması ya da bırakmaması
• Düğmeye basınca arkadan gelen sürtünme ya da tıkırtı sesi
• Bir arka tekerleğin sürekli sıcak olması
• Auto Hold'un devreye girmemesi

Arıza nereden gelir?

• Kaliper motoru: İçindeki dişli takımı aşınır ya da su alır. Motor döner ama piston ilerlemez; ya da motor hiç dönmez.
• Tesisat: Arka aksa giden kablo süspansiyonla birlikte esner; kopma ve soket korozyonu sık görülür.
• Kaliper mekaniği: Piston ya da vida mekanizması paslanıp sıkışmıştır. Motor sağlam olsa da zorlanır ve kayıt atar.
• Düğme ve besleme: Düğmenin kontakları, sigorta ve akü gerilimi.

Teşhis

Arıza kaydı çoğu zaman tarafı söyler: sol ya da sağ motor. Diagnostikle motorları tek tek çalıştırır, çektikleri akımı ve sesi karşılaştırırız. Sonra motoru kaliperden ayırıp ayrı ayrı deneriz: motor boşta rahat dönüyor ama kaliper üzerinde zorlanıyorsa sorun kaliperin mekaniğindedir; motor boşta da dönmüyorsa motordadır. Tesisatı multimetreyle ölçmeden motor değiştirmeyiz.

Servis modu

Arka balata ya da disk değişiminde pistonun geri gitmesi gerekir. Elektrikli el freninde bu, diagnostik cihazıyla motoru geriye sardırarak yapılır. Pistonu pense ya da aparatla zorla itmek motorun dişlisini kırar; piyasada gördüğümüz park freni arızalarının bir kısmı böyle bir balata değişiminden sonra başlar. İş bitince fren cihazla kapatılır, sistem yeni balata kalınlığını öğrenir.

Fren bırakmıyorsa

Araç park freni sıkılı kaldıysa zorlayarak yürütmeyin; balata ve disk dakikalar içinde yanar. Arayın. Çoğu durumda motoru cihazla ya da doğrudan besleyerek geri sardırıp aracı hareket ettirebiliriz.

Değişimden sonra

Yeni motor ya da kaliper takıldıktan sonra temel ayar yapılır, fren birkaç kez sıkılıp bırakılır, tutma kuvveti ve arıza hafızası kontrol edilir. Eğimli zeminde tutma testini de yaparız.

Uzun süre park edecekseniz

Araç haftalarca yatacaksa, özellikle yıkamadan hemen sonra, park frenini sıkılı bırakmak balatanın diske yapışmasına yol açabilir. Düz zeminde vitese ya da P konumuna alıp tekerlek takozu kullanmak daha sağlıklıdır.