ABS ve ESP arızaları

Lamba yanınca ne değişir?

ABS, sert frende tekerleklerin kilitlenmesini önler; ESP, araç savrulmaya başladığında tek tek tekerleklere fren yaparak onu toplar. İkisi de aynı sensörlerden ve aynı hidrolik üniteden yararlanır. Lamba yandığında temel fren çalışır ama bu yardımcılar devre dışı kalır. Kuru yolda fark etmezsiniz; ıslak zeminde ve ani manevrada fark büyüktür.

Fren uyarı lambası (kırmızı) ABS lambasıyla birlikte yanıyorsa fren kuvveti dağılımı da devre dışı olabilir; bu durumda aracı sakin kullanarak hemen getirin.

En sık sebep: tekerlek hız sensörü

Her tekerleğin yanında, tekerleğin dönüş hızını okuyan bir sensör vardır. Sensör, rulmanın içindeki mıknatıslı halkanın ya da aks üzerindeki dişli halkanın önünden geçişini sayar. Arıza üç yerden gelir:

• Sensörün kendisi: Isı, su ve darbe sensörü yorar.
• Tesisat ve soket: Süspansiyonla birlikte sürekli esneyen kablo, kılıfının içinde kopabilir. Arıza çukurda gelir, düz yolda kaybolur.
• Sinyal halkası: Rulmandaki mıknatıslı halka zarar görmüşse ya da rulman ters takılmışsa sensör sağlam olsa da sinyal bozuktur. Rulman değişiminden sonra yanan ABS lambasının sebebi çoğu zaman budur.

Nasıl teşhis ediyoruz?

Arıza kaydı hangi tekerleği gösterdiğini söyler ama neden olduğunu söylemez. Yol testinde dört tekerleğin hızını canlı veride yan yana izleriz; bozuk olan düşük hızda sıfıra düşer ya da diğerlerinden kopar. Sonra sensörün direncini ve beslemesini, tesisatın sürekliliğini ölçeriz. Sensörü değiştirmeden önce yuvasındaki pası temizleriz; pas sensörü halkadan uzaklaştırır ve sinyali zayıflatır.

ABS ünitesi

Ünite, pompa motoru, valf bloğu ve kontrol kartından oluşur. Pompa motoru kaydı, valf kaydı ya da üniteyle iletişim kaybı varsa önce besleme, şase ve sigortaları ölçeriz; zayıf bir akü ve gevşek bir şase bağlantısı ünite arızası gibi görünebilir. Ünitenin kendisi arızalıysa onarım ya da değişim seçeneklerini anlatırız. Yeni ünitenin araca kodlanması ve hidroliğin cihazla havasının alınması gerekir.

ESP'ye özel: açı ve basınç sensörleri

ESP, sürücünün nereye gitmek istediğini direksiyon açı sensöründen, aracın gerçekte ne yaptığını savrulma ve ivme sensörlerinden öğrenir. Ön takım işi, rot ayarı, direksiyon kutusu ya da akü değişiminden sonra direksiyon açı sensörünün sıfır noktası kayabilir; ESP lambası yanar. Bu durumda parça değil, kalibrasyon gerekir. Diagnostikle sıfırlamayı yapar, yol testinde değerleri doğrularız.

Lastik ve ABS

Dört tekerlekte farklı ebatta ya da çok farklı aşınmış lastikler, tekerlek hızlarını birbirinden ayırır. Sistem bunu arıza olarak ya da lastik basınç uyarısı olarak yorumlayabilir. Teşhiste lastik ebatlarına ve basınçlarına da bakarız.