Çift kütleli volan değişimi

Çift kütleli volan ne işe yarar?

Motor her ateşlemede küçük bir darbe üretir. Eski tip tek parça volan bu darbeleri olduğu gibi şanzımana iletirdi. Çift kütleli volanda iki disk vardır: biri kranka, diğeri kavramaya bağlıdır; aralarındaki yaylar ve sönümleyiciler darbeleri yutar. Düşük devirde yüksek tork üreten dizellerde ve DSG'li araçların tamamında bu yüzden çift kütleli volan kullanılır.

Belirtiler

• Rölantide, özellikle klima açıkken duyulan takırtı
• Motoru kapatırken "tak" diye tek vuruş
• Manuel araçta debriyaja basınca sesin değişmesi
• Kalkışta ve düşük devirde gaz verince gövdeye yayılan titreme
• Vites kolunda ve pedalda his edilen titreşim

Aynı sesleri gevşemiş bir egzoz kelepçesi, yorulmuş motor kulağı ya da kanallı kayış gergisi de çıkarır. Aracı liftte dinler, sesi kaynağına kadar takip ederiz.

Nasıl ölçülür?

Kesin karar şanzıman indirildiğinde verilir. İki şeye bakarız:

• Dönme boşluğu: İkinci kütle elle sağa ve sola çevrilir; yaylar direnç göstermeden kaç diş boşa döndüğü sayılır ve üretici sınırıyla karşılaştırılır.
• Yalpa: İkinci kütlenin kenarından bastırıldığında ne kadar oynadığına bakılır.

Yüzeyde mavileşmiş ısı izleri, çatlak ya da kenardan sızan gres de volanın bittiğini gösterir.

Kavramayla birlikte mi?

Volanı görmek için şanzımanın inmesi gerekir; işçiliğin büyük kısmı da budur. Bu yüzden iki kural izleriz. Kavrama işine giren araçta volanı mutlaka ölçeriz; sınırdaysa aynı işte değiştirmeyi öneririz. Yalnızca volan için inen şanzımanda da kavramanın durumuna bakarız. Böylece aynı işçiliği iki kez ödemezsiniz.

Değişimde dikkat ettiklerimiz

• Volan cıvataları tek kullanımlıktır; yenisi takılır ve üreticinin tork ve açı değeriyle sıkılır.
• Krank arka keçesi ve şanzıman giriş keçesi sızdırıyorsa değişir. Yağ kavramaya bulaşırsa yeni set titrer.
• Marş dişlisi ve devir sensörünün okuduğu dişler kontrol edilir.
• DSG'de iş bitince temel ayar yapılır.

Ertelenirse

Boşluğu büyümüş volan krank miline ve şanzıman giriş miline darbe verir, kavramayı düzensiz aşındırır. İleri aşamada volanın parçaları dağılıp kavrama yuvasına zarar verebilir. Ses belirginleştiyse ölçtürmek en ucuz adımdır.

Tek kütleli volana çevirmek?

Bazı araçlar için tek parça volan dönüşüm setleri satılır. Titreşim sönümlemesi azaldığı için rölantide ses ve şanzımanda ek yük getirir. İsterseniz artısını eksisini konuşuruz; tercihimiz üreticinin öngördüğü yapıdır.