Amortisör ve yay değişimi

Amortisör ne yapar?

Yay darbeyi karşılar, amortisör yayın sallanmasını durdurur. Amortisör olmasaydı araç her kasisten sonra uzun süre yaylanırdı. Yorulmuş amortisörde tam olarak bu olur: tekerlek yoldan sekerek ayrılır, o anlarda ne fren ne direksiyon tam çalışır.

Belirtiler

• Kasisten sonra aracın bir kereden fazla sallanması
• Frende burnun fazla dalması, kalkışta arkanın çökmesi
• Virajda ve yan rüzgârda dengesizlik
• Lastik sırtında dalga dalga, lokma lokma aşınma
• Amortisör gövdesinde yağ izi
• Tümseklerde tok vuruntu, direksiyonu çevirirken üstten çıtırtı

Amortisör yavaş yavaş yorulur; sürücü de buna alışır. Çoğu müşterimiz farkı yenisi takıldıktan sonra anlar.

Nasıl kontrol ediyoruz?

Liftte gövdeye ve mil keçesine bakarız: ıslak, yağlı bir amortisör gazını ve yağını kaybediyordur. Toz körüğü yırtılmışsa mil çizilmiş, keçe de zarar görmüştür. Üst takozun lastiğinde çatlak ve çökme, rulmanında sertlik ararız. Yol testinde aracın kasis sonrası toparlanmasına ve seslere dikkat ederiz. Lastiklerdeki aşınma biçimi de tabloyu tamamlar.

Neden çift değişir?

Aynı akstaki iki amortisör aynı kilometreyi yapmıştır. Birini yenileyip diğerini bırakırsanız araç bir yanda sert, diğer yanda yumuşak sönümler; frende ve virajda çeker. Bu yüzden ön ya da arka aksı çift olarak değiştiririz.

İş nasıl yapılıyor?

1. Ön dikme araçtan sökülür. Helezon yay, yay sıkıştırma aparatıyla güvenli biçimde sıkıştırılır.
2. Üst takoz, rulman, toz körüğü ve vuruntu lastiği ayrılır; yıprananlar yenilenir. Eski takozu yeni amortisöre takmak, işin yarısını yapmamaktır.
3. Yayın sarımlarında kırık ve pas, yay tablalarının lastiklerinde ezilme aranır.
4. Dikme toplanır ve yerine takılır.
5. Salıncak ve bağlantı cıvataları araç tekerleklerinin üzerine indirildikten sonra, yani burçlar normal konumundayken sıkılır. Askıdayken sıkılan burç gergin kalır ve kısa sürede yırtılır.

Yay

Helezon yay yıllar içinde boy kaybeder, alt sarımından kırılabilir. Kırık yay lastiğe sürtebilir ya da aracı bir köşeden düşük gösterir. Yay da çift olarak değişir. Aracın donanımına göre yay kodu farklıdır; şasi numarasıyla doğru yayı buluruz.

Sonrası

Ön dikmeler söküldüğünde tekerlek açıları değişebilir; iş sonrası ön düzen ayarını plana dahil ederiz. İlk günlerde süspansiyonun biraz daha sert gelmesi normaldir; araç eski hâline değil, olması gereken hâline dönmüştür.