Direksiyon kutusu ve rot

Direksiyon sistemi kısaca

Simidi çevirdiğinizde hareket kolon üzerinden direksiyon kutusuna iner. Kutunun içindeki kremayer sağa sola kayar; uçlarındaki rot milleri ve rot başları bu hareketi tekerleklere iletir. Güncel araçların çoğunda yardımı hidrolik pompa değil, kutunun ya da kolonun üzerindeki bir elektrik motoru verir. Motoru bir kontrol ünitesi yönetir; direksiyona ne kadar kuvvet uyguladığınızı ve simidin açısını sensörlerden okur.

Belirtiler ve en olası sebepler

• Direksiyonda boşluk, aracın yolda gezinmesi: rot başı ya da rot mili mafsalı.
• Bozuk yolda direksiyondan gelen tıkırtı: rot mili mafsalı, kolon mafsalı ya da kutunun içindeki kremayer boşluğu.
• Direksiyonun ağırlaşması ve sarı ya da kırmızı direksiyon lambası: elektrikli direksiyon arızası, düşük akü gerilimi.
• Simidin ortada durmaması: bozuk ön düzen ya da kaymış açı sensörü.
• Direksiyonu çevirince çıtırtı: çoğunlukla amortisör üst rulmanı; direksiyonla ilgisi yoktur.

Rot başı ve rot mili

Rot başı, tekerlek tarafındaki bilyalı mafsaldır; rot mili ise kutuya bağlanan iç mafsaldır ve körüğün içinde durur. Tekerleği yanlardan tutup oynattığımızda boşluğun dışta mı içte mi olduğunu ayırt ederiz. Körük yırtılmışsa içeri su ve toz girmiş, rot milinin mafsalı ve kremayerin yüzeyi zarar görmeye başlamıştır. Yırtık körüğü erken yakalamak, kutuyu kurtarır.

Rot başı ya da rot mili değiştiğinde tekerleğin açısı değişir. Eski parçanın diş sayısını saymak yalnızca aracı ayar yerine kadar götürmeye yarar; iş, ön düzen ayarıyla tamamlanır.

Elektrikli direksiyon

Direksiyon lambası yandığında ilk iş arıza kaydını okumaktır. Sistem çok akım çeker; zayıf akü ya da şarj sorunu, direksiyon yardımını kısabilir ve kayıt attırabilir. Bu yüzden akü ve şarj gerilimini ölçmeden kutuya karar vermeyiz. Kayıt tork sensörünü, motoru ya da kontrol ünitesini gösteriyorsa beslemeyi, şaseyi ve soketleri kontrol eder, sonra parçayı değerlendiririz.

Kutu değişecekse

Direksiyon kutusu büyük bir iştir: çoğu araçta alt çerçevenin indirilmesi gerekir. Yeni kutu takıldıktan sonra:

1. Kontrol ünitesi araca kodlanır; aracın donanımına uygun direksiyon karakteristiği seçilir.
2. Direksiyonun sağ ve sol son noktaları öğretilir.
3. Direksiyon açı sensörü sıfırlanır.
4. Ön düzen ayarı yapılır.
5. Şerit takip gibi direksiyona müdahale eden sistemler varsa çalıştıkları kontrol edilir.

Bu adımlar atlanırsa lamba sönmez ya da direksiyon bir yöne ağır, diğer yöne hafif kalır.

Hidrolik direksiyonlu araçlar

Eski araçlarda ve bazı ticari modellerde yardım hidrolik pompayla sağlanır. Bu sistemlerde direksiyon yağı seviyesi, pompa sesi, hortum ve kutu keçelerindeki kaçak kontrol edilir. Direksiyonu çevirince inleyen pompa çoğu zaman yağ eksiğini haber verir; yağı tamamlamadan önce nereden eksildiğini buluruz.