Audi A3 ve A4'te su eksilmesi: termostat modülünü nasıl teşhis ediyoruz?

Gösterge panelinde soğutma suyu uyarısı çıkar. Kaputu açarsınız, genleşme kabındaki seviye düşmüştür. Su eklersiniz, birkaç hafta sonra aynı uyarı gelir. Aracın altına bakarsınız: damla yok. Motor hararet yapmıyor, kalorifer ısıtıyor, her şey normal görünüyor. Ama su eksiliyor.

Üçüncü nesil 2.0 ve 1.8 TFSI motorlu Audi'lerde (A3, A4, A5, Q3, Q5 ve aynı motoru kullanan Volkswagen, Skoda ve Seat'larda) bu şikâyeti sık duyuyoruz. Atölyede ilk baktığımız yerlerden biri termostat modülü ve su pompası. Bu yazıda nedenini ve teşhisi nasıl yaptığımızı anlattık.

Bu motorda termostat neden farklı?

Eski motorlarda termostat, balmumuyla açılıp kapanan basit bir valfti. Bu motorda onun yerini bir termal yönetim modülü aldı: içinde iki döner valf var ve bir elektrik motoru bunları kontrol ünitesinin komutuyla çeviriyor. Ünite, soğutma sıvısını motorun o anki ihtiyacına göre yönlendiriyor: soğukken dolaştırmayıp motoru çabuk ısıtıyor, yük altında radyatörü tam açıyor.

Su pompası da bu modülle bir arada duruyor ve balans milinden küçük bir dişli kayışla dönüyor. Yani modül, pompa ve kayış tek bir grup.

Akıllı bir tasarım, ama bir zayıf yanı var: gövdesi plastik ve motorun en sıcak bölgelerinden birinde, emme manifoldunun altında duruyor. Yıllar içinde ısı çevrimleri plastiği ve contaları yoruyor. Bu modül ve su pompası, ABD'de bir toplu davanın ve uzlaşmanın da konusu oldu; iddia, parçanın erken bozulabilen plastikten üretildiğiydi. O kayıt ABD pazarındaki araçlarla ilgili; biz yalnızca atölyede ne gördüğümüzü söyleyebiliriz: bu bölgeden sızıntı, bu motorda sık karşılaştığımız bir iştir.

Neden yerde damla olmuyor?

Modül motorun arkasında, manifoldun altında gizli. Sızan sıvı önce motor bloğunun üzerine, şanzımanla motor arasındaki boşluğa akıyor. Motor sıcakken sıvının çoğu orada buharlaşıyor; geriye pembe-beyaz kurumuş bir kabuk kalıyor. Yere ulaşan olursa alt muhafazanın üzerinde birikiyor ve yine görünmüyor.

Bu yüzden "damlatmıyor, demek ki conta" diye silindir kapağına gidilmesi, bu motorda sık yapılan bir hatadır.

Atölyede teşhis sırası

1. Soğuk motorda gözle kontrol

Alt muhafazayı söker, aracı liftte alttan inceleriz. Şanzıman gövdesinin üst kısmında, motorla birleştiği yerde kurumuş antifriz izi ararız. Üstten, manifoldun altına ayna ve ışıkla, gerekiyorsa endoskopla bakarız.

2. Basınç testi

Soğutma devresine genleşme kabından basınç veririz. Basınç düşüyorsa kaçak kesindir. Basınç altındayken modülün çevresini, hortum bağlantılarını, radyatörü ve kalorifer hatlarını tek tek kontrol ederiz. Genleşme kabının kapağını ayrıca test ederiz; basıncı tutmayan kapak tek başına su eksiltir. Yöntemin ayrıntısı soğutma basınç testi sayfasında.

3. UV boya

Bazı sızıntılar yalnızca motor sıcakken ya da yalnızca belirli bir basınçta açılır ve soğuk testte görünmez. Bu durumda devreye UV boya ekleriz; aracı birkaç gün kullanırsınız, sonra UV ışıkla bakarız. Sızıntı noktası parlak biçimde belli olur.

4. Diğer olasılıkları eleriz

Modül temizse sıradakilere bakarız: turbonun soğutma hattı bağlantıları, yağ soğutucu, kalorifer peteği (kabinde tatlımsı koku ve ıslak paspas), radyatör. En sona silindir kapağı contası kalır; ondan şüpheleniyorsak genleşme kabında yanma gazı testi yaparız.

5. Canlı veri

Modülün elektrik tarafına da bakarız. Döner valfin konumu komuta uyuyor mu, motor çalışma sıcaklığına nasıl geliyor? Valfin elektrik motoru arızalandığında üretici bir önlem koymuş: modülün içindeki yedek termostat, sıcaklık çok yükseldiğinde mekanik olarak açıyor. Yani bu arıza motoru hemen hararete götürmez, ama motor olması gerekenden sıcak ya da soğuk çalışır ve arıza kaydı oluşur.

Değişimde neye dikkat ediyoruz?

Modüle ulaşmak için emme manifoldunun sökülmesi gerekir; işin büyük bölümü söküm ve toplamadır. Bu yüzden şu kararları sizinle baştan konuşuruz:

• Modül ve su pompası birlikte. İkisi aynı yerde ve aynı yaşta. Yalnızca sızdıranı değiştirip diğerini bırakmak, kısa süre sonra aynı işçiliği yeniden ödemek anlamına gelebilir. Önerimiz çoğu zaman birlikte değişimdir; karar sizindir.
• Tahrik kayışı. Pompayı çeviren küçük dişli kayış da yenilenir.
• Contalar. Manifold contaları ve ilgili bağlantı contaları yenilenir.
• Güncel parça. Parçayı şasi numaranıza göre, güncel parça numarasıyla çıkarırız.
• Manifold sökükken. Emme supaplarına endoskopsuz, doğrudan bakma fırsatı olur. Karbon birikimi belirginse walnut blasting'i aynı sökümle yapmak, işçiliği paylaştırır. Gördüğümüzü fotoğrafla bildiririz.

Dolum ve hava alma

Devre üreticinin onayladığı normdaki antifrizle, doğru karışım oranında doldurulur. Bu motorda devrenin havasını almak özen ister: içeride kalan hava, yeni parçalar takılı olduğu hâlde harareti ve kaloriferin ısıtmamasını getirir. Dolumdan sonra diagnostik cihazıyla hava alma işlevini çalıştırır, devredeki havanın tamamen çıktığından emin oluruz.

Motor çalışma sıcaklığına getirilir, fanın devreye girdiği görülür, basınç testi yinelenir. Gerekiyorsa yeni modülün temel ayarı yapılır ve canlı veride valf konumları doğrulanır.

Teslimden sonra

İlk birkaç gün, soğuk motorda seviyeye bakmanızı isteriz. Küçük bir oturma olağandır; eksilme sürüyorsa hemen arayın. Seviyeyi her zaman motor soğukken kontrol edin ve sıcak motorda kapağı açmayın.

Beklerseniz ne olur?

Küçük bir sızıntıyla araç aylarca gidebilir; bu yüzden ertelemek cazip gelir. Risk şu: sızıntı bir gün büyür, seviye bir yolculukta hızla düşer ve motor hararet yapar. Adana'nın yaz sıcağında, klima açıkken ve trafikte bu çok çabuk olur. Hararetin motora verdiği zarar, modül değişiminin kat kat üzerindedir. Bu arada su ekliyorsanız çeşme suyu değil, doğru antifriz karışımı ekleyin.

Audi'nizde su eksiliyorsa arayın. Ne sıklıkla ve ne kadar eklediğinizi söylemeniz, teşhise başlamamız için yeterli.