Golf 6 1.4 TSI'da zincir işi: atölyede adım adım

Golf 6 dönemindeki 1.4 TSI, Volkswagen'in zincirli küçük benzinli ailesinden. Aynı motor o yılların Jetta, Polo, Octavia, Leon ve A3'ünde de var. Bu ailede zamanlama zincirinin uzaması bilinen ve belgelenmiş bir konu: zincir uzar, gergi payını tüketir ve ileri aşamada zincir diş atlayabilir.

Golf 7 ile gelen yeni nesil 1.4 TSI ise kayışlıdır; bu yazı onu kapsamıyor. Aracınızda hangisinin olduğundan emin değilseniz model yılını ve motor kodunu söyleyin, bakalım.

Bu yazıda zincir sesiyle gelen bir Golf 6'da atölyede ne yaptığımızı anlattık.

Şikâyet nasıl geliyor?

Tipik cümle şu: "Sabah çalıştırınca birkaç saniye takırdıyor, sonra kesiliyor." Motor gece boyunca durduğunda gerginin içindeki yağ basıncı düşer. İlk çalıştırmada yağ basıncı gelene kadar geçen bir iki saniyede gevşek zincir kızaklara vurur. Zincir sağlamsa bu süre duyulmayacak kadar kısadır. Zincir uzadıkça ses belirginleşir ve süresi uzar.

Bazı araçlar ses vermeden doğrudan arıza kaydıyla gelir: eksantrik ile krank konumu arasında uyumsuzluk. Motor arıza lambası yanar, motor isteksiz çalışır.

Açmadan önce ölçeriz

Zincir kapağını açmak emekli bir iş; o yüzden önce açmadan öğrenebileceğimizi öğreniriz.

1. Soğuk çalıştırmayı dinleriz. Bunun için aracın bir gece atölyede kalması gerekir. Sesi kaydederiz.
2. Faz sapmasına bakarız. Motor kontrol ünitesi, eksantriğin kranka göre olması gereken konumdan ne kadar saptığını ölçer. Zincir uzadıkça bu değer büyür. Değeri canlı veriden okur, üreticinin sınırıyla karşılaştırırız.
3. Arıza kayıtlarını ve koşullarını okuruz.
4. Gerekiyorsa gözle bakarız. Ölçüm ile ses birbirini tutmuyorsa, karar vermeden önce zincirin ve kızakların durumuna gözle bakmak için üst taraf açılır.

Ölçüm sınırın içindeyse ve ses yoksa işi önermeyiz; değeri kayda geçirir, bir sonraki bakımda yeniden bakarız. Sınırdaysa ya da aşmışsa beklemek risklidir.

Neden beklememeli?

Zincir bir diş atladığında supapların açılma zamanı kayar. Motor güç kaybeder ve arıza kaydı verir; bu, iyi senaryodur. Birkaç diş atlarsa supaplar pistonla buluşur: eğilen supaplar, hasar gören pistonlar. O noktada iş zincir değişimi olmaktan çıkar, silindir kapağının sökülmesine ve motor onarımına döner. Aradaki maliyet farkı büyüktür.

Değişen parçalar

Zincir tek başına değişmez. Birlikte çalışan ve birlikte aşınan parçalar set olarak yenilenir:

• Zamanlama zinciri
• Hidrolik gergi
• Kızaklar (zincirin üzerinde kaydığı plastik yüzeyli raylar)
• Krank ve eksantrik dişlileri: aşınmış dişli, yeni zinciri de çabuk yorar
• Yağ pompası zinciri ve gergisi: aynı kapağın arkasındadır
• Zincir kapağı contası, krank ön keçesi ve tek kullanımlık cıvatalar

Emme eksantriğinin ucundaki değişken zamanlama dişlisini de kontrol ederiz. Boşluk yapmışsa ya da ses veriyorsa birlikte değişmesi gerekir; yoksa yeni zincirle bile soğukta ses kalır. Durumunu parçayı gördükten sonra, fotoğrafıyla size bildiririz.

Parçaları güncel parça numarasıyla, şasi numaranıza göre çıkarırız. Rafta beklemiş, kaynağı belirsiz bir zincir setini takmak, işi yeniden yapmak demektir.

İş neden aparatla yapılır?

Bu motorda dişlilerin üzerinde hizalanacak işaret yoktur. Eksantrik milleri arka uçlarından bir aparatla, krank ise bir pimle doğru konumda kilitlenir. Zincir bu kilitli konumda takılır. Aparat olmadan, gözle ya da boya işaretiyle yapılan zamanlama yarım diş kayabilir; motor çalışır ama faz sapması değeri baştan bozuk olur.

Kullandığımız alet gruplarını özel aletler sayfasında anlattık.

İşin sırası

1. Motor üst ölü noktaya getirilir, krank ve eksantrikler kilitlenir.
2. Yardımcı kayış, kasnak ve zincir kapağı sökülür. Motorun sağ kulağı da bu sırada alınır; motor alttan desteklenir.
3. Eski zincir, gergi, kızaklar ve dişliler çıkarılır; fotoğraflanır.
4. Kapağın arkası ve karterin içi kontrol edilir. Kızaklardan kopmuş plastik parçaları varsa yağ pompası süzgecine gitmiş olabilir; süzgeci temizleriz.
5. Yeni parçalar takılır, cıvatalar üreticinin tork ve açı değerleriyle sıkılır.
6. Kilitler alınır, krank elle iki tam tur çevrilir ve kilit aparatları yeniden takılarak zamanlamanın tuttuğu doğrulanır.
7. Kapak yeni contasıyla kapatılır, sökülenler toplanır.
8. Yağ ve yağ filtresi değişir. Zincir işi sırasında yağa talaş ve pislik karışır; eski yağla çalıştırmayız.

İş bittikten sonra

Motor çalıştırılır, kayıtlar silinir. Canlı veride faz sapması değerine yeniden bakarız: sıfıra yakın olmalıdır. Öncesi ve sonrası değeri size yazılı veririz. Aracı bir gece bekletip ertesi sabah soğuk çalıştırmayı dinleriz; şikâyet soğukta olduğu için işin doğrulaması da soğukta yapılır.

Teslimde eski zinciri yenisiyle yan yana gösteririz. Aradaki boy farkı, çıplak gözle görülür.

Zincirin ömrünü ne belirler?

Usta gözlemi olarak söylüyoruz: yağ. Zincir ve gergi yağla yaşar. Geciken yağ değişimi, yanlış normda yağ ve sürekli kısa mesafe kullanım zinciri yorar. Bu motorda yağı zamanında ve motorun istediği normda değiştirmek, zincire yapılacak en iyi yatırımdır. Yağ seviyesini ayda bir kontrol edin; düşük seviyede çalışan motorda gergi de zayıf kalır.

Randevu

Golf 6'nızda soğuk çalıştırmada takırtı varsa ya da zamanlamayla ilgili bir kayıt çıktıysa arayın. Mümkünse aracı akşamdan bırakın; sabah soğuk motoru dinleyerek başlamak isteriz.